في ارصادهم الرّوحانيه ؟ . . . ومأخذ أنبياء وحكماى الهى مكاشفه ومشاهده است ووحى والهام » ؛ هروى چنين دنبال مىكند : « بايد كه ( شخص ) رياضات . . . بكشد وخدمت أصحاب مشاهدات بكند ، الخ . » . ( 28 ) - در اين باب ر . ك . : به مقدمهء « انواريه » به همين قلم . ( 29 ) - كتاب « الجمع بين رأيي الحكيمين » ، تصحيح نصرى نادر ، بيروت 1968 ، صص 91 و 92 . أرسطو در مواضع مختلفي از كتابها ورساله‌هاى خود به مسئلهء ابصار اشاره كرده ، از جمله در كتاب « جدل » يا « طوبيقا » ( 114 الف به بعد » ودر آن كتاب ، در مورد رابطهء بين معلوم ، محسوس ، ومبصر بحث كرده است . ولى مطالب اصلى در اين باره در « رسالهء نفس » وى ( 418 الف به بعد ) بيان شده‌اند . رسالهء حنين « في الضوء وحقيقة » ، ( مجلهء المشرق ، 1899 ، صص 1105 - 1113 ) هم در حقيقت تفسيري است از آراء أرسطو در باب مسئلهء ابصار . از طرفي ديگر ، فلوطرخس در كتاب « الآراء الطبيعية » ( چاپ شده در « أرسطوطاليس في النفس » ، تصحيح عبد الرحمن بدوي ، بيروت ، 1954 ، صص 95 - 118 ) ، متذكر مىشود كه أفلاطون قائل به خروج شئ از بصر نيست . ( 30 ) - ر . ك . : إسكندر افروديسى ، « في الرد على من يقول إن الابصار يكون بالشّعاعات الخارجة عند خروجها من البصر » ، در « شرح على أرسطو مفقوده في اليونانيّة ورسائل أخرى » ، تصحيح عبد الرحمن بدوي ، بيروت ، 1960 ، صص 26 - 30 . ( 31 ) - ر . ك . : « مجموعهء دوم » صص 97 - 103 ، در « حكومة » 8 و 9 كه در آن سهروردى آراء مختلف را بارهء ابصار را رد مىكند . ( 32 ) - اين مطلب را سهروردى در « المشارع والمطارحات » ( بخش طبيعي ، طبع نشده ) مفصلا مورد بحث قرار داده است . ( 33 ) - ر . ك . : « انواريه » ، ص 141 : « امّا صور مرئيه كه بدون مرايا در عالم شهادت ديده مىشود به علم حضوري اشراقي است كه حادث مىشود . اين اشراق در وقت مقابلهء جسم به بصر وصحت قوهء باصره وسلامت أو از خلل وغير آن ؛ أموري كه از جملهء اجزاى علت تامّهء حصول اشراق حضوري است . » ( 34 ) - منابع اصلى تاريخ حيات سهروردى عبارتند از : ابن أبي اصيبعة ، « عيون الانباء في طبقات الأطباء » ، تصحيح مولر ، 1884 ؛ ياقوت ، « ارشاد الاريب » ، تصحيح مارگوليوث ، ج 6 ، ص 269 ؛ قفطى ، « تاريخ الحكماء » ، تصحيح بهمن دارايى ، تهران ، 1347 ، ص 345 ؛ ابن خلّكان ، « وفيات الأعيان » ، بيروت ، 1965 ، ج 6 ، صص 268 - 274 ؛ شهرزورى ، « نزهة الأرواح » ، تصحيح خورشيد احمد ، حيدرآباد ، 1976 ، ج 2 ، صص 119 ، 143 .